Αφιέρωμα: Παιδεία-Εκπαίδευση (10)

Η διαφθορά στο Εκπαιδευτικό 

σύστημα και οι επιπτώσεις...

Σκάνδαλο SCIgen 

Δεκάδες ψεύτικες μελέτες έγιναν δεκτές σε επιστημονικά συνέδρια

 

Τουλάχιστον 120 πλαστές μελέτες, γραμμένες από πρόγραμμα υπολογιστή, δημοσιεύτηκαν τα τελευταία χρόνια στα πρακτικά επιστημονικών συνεδρίων. Την αποκάλυψη έκανε ένας «ακτιβιστής» της επιστημονικής αξιοπιστίας, ο οποίος ανάγκασε μεγάλους εκδοτικούς οίκους να αποσύρουν τις επίμαχες δημοσιεύσεις και να λάβουν μέτρα για να προστατεύσουν το κύρος τους. 

Ο Σιρίλ Λαμπέ, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Ζοζέφ Φουριέ στη Γκρενόμπλ της Γαλλίας, ανέπτυξε έναν αλγόριθμο που σαρώνει τη βιβλιογραφία και εντοπίζει ψεύτικες δημοσιεύσεις γραμμένες από το πρόγραμμα SCIgen. 

Το SCIgen (το όνομα βγαίνει από τη φράση «γεννήτρια επιστήμης») δημιουργήθηκε το 2005 από ερευνητές του MIT και χρησιμοποιεί τυχαίους συνδυασμούς φράσεων για να παράγει πλαστές μελέτες Επιστήμης Υπολογιστών (μια παραλλαγή του SCIgen παράγει μάλιστα σατιρικές μελέτες Φυσικής στο δικτυακό τόπο arXiv vs. snarXiv). 

Οι δημιουργοί του προγράμματος ήθελαν να δείξουν ότι ακόμα και ψεύτικες μελέτες μπορούν να γίνουν δεκτές σε επιστημονικές επιθεωρήσεις και συνέδρια. Όπως αποδεικνύεται, όμως, το λογισμικό έχει χρησιμοποιηθεί πολύ περισσότερες φορές από ό,τι θα φανταζόταν κανείς. 

Τα τελευταία δύο χρόνια, ο αλγόριθμος του Λαμπέ εντόπισε πάνω από 120 «μελέτες» του SCIgen στα δημοσιευμένα πρακτικά 30 και πλέον συνεδρίων που πραγματοποιήθηκαν το διάστημα 2008-2013, τα περισσότερα στην Κίνα. 

Οι 16 από αυτές βρίσκονταν σε πρακτικά που δημοσίευσε ο μεγάλος γερμανικός οίκος Springer, και οι υπόλοιπες σε πρακτικά που δημοσίευσε το αμερικανικό Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών (IEEE). 

«Οι μελέτες είναι εύκολο να εντοπιστούν» λέει ο Λαντέ στο δικτυακό τόπο του Νature (του οποίου ο εκδότης είναι ανταγωνιστής της Springer και του IEEE). 

Ο αλγόριθμος, σχεδιασμένος να ανιχνεύει το χαρακτηριστικό λεξιλόγιο του SCIgen, είχε παρουσιαστεί το 2005 σε δημοσίευση του Λαντέ στην επιθεώρηση Scientometrics της Springer. 

Η Springer ενημερώθηκε για το θέμα από τον Λαντέ το 2005 και αφαίρεσε άμεσα τις επίμαχες μελέτες, όπως συνέβη και με τo IEEE στα τέλη του 2013. Και οι δύο εκδότες διαβεβαιώνουν ότι έλαβαν μέτρα για να αποτρέψουν παρόμοια περιστατικά στο μέλλον. 

Προκαλεί όμως εντύπωση πώς οι πλαστές μελέτες διέφυγαν της προσοχής των επιστημόνων που αναλαμβάνουν να ελέγξουν τα άρθρα των συναδέλφων τους πριν από τη δημοσίευσή τους. Το Nature δηλώνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μπορούσε να έρθει σε επαφή με τους ερευνητές που υπέγραφαν τη μελέτη και τους επιμελητές τους, ούτε γνωρίζει το εάν οι ερευνητές που εμφανίζονται στις μελέτες είχαν επίγνωση για τη χρήση των ονομάτων τους. 

Όπως φαίνεται, οι προσπάθειες του Λαντέ είναι άκρως αποτελεσματικές στον πόλεμο κατά της επιστημονικής απάτης. Το 2010, χρησιμοποίησε το SCIgen για να παράξει 102 ψεύτικες μελέτες, οι οποίες περιείχαν παραπομπές σε άλλες ψεύτικες μελέτες, στο φανταστικό όνομα «Ίκε Άνκαρε). Οι μελέτες αυτές εισήχθησαν στη βιβλιογραφική υπηρεσία Google Scholar και ο Ίκε Άνκαρε έγινε ο 21ος ερευνητής με τις περισσότερες παραπομπές στη βιβλιογραφία, πιο πάνω και από τον Αϊνστάιν. 

Σε ένα άλλο, πιο πρόσφατο περιστατικό, ο επιστημονικός δημοσιογράφος του Χάρβαρντ Τζον Μποχάνον δημιούργησε μια πλαστή μελέτη και ξεγέλασε τις 157 από τις 304 επιθεωρήσεις ανοιχτής πρόσβασης στις οποίες απευθύνθηκε. 

Σύμφωνα με τον Λαντέ, πάντως, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ανοιχτές (δωρεάν) επιθεωρήσεις είναι λιγότερο αξιόπιστες, αφού το σκάνδαλο που αποκάλυψε αφορά παραδοσιακές, συνδρομητικές εκδόσεις.

25 Φεβρουαρίου 2014

https://www.in.gr/2014/02/25/tech/dekades-pseytikes-meletes-eginan-dektes-se-epistimonika-synedria/

Το εκπαιδευτικό σύστημα καταστρέφει την οικονομία

Δευτέρα, 14-Σεπ-2015

Του Ανδρέα Ζαμπούκα 

Η νέα χρονιά για σχολεία και πανεπιστήμια, ξεκινάει τώρα. Και ως συνήθως, όλα πάνε προς το χειρότερο. Αναρωτιέμαι πολλές φορές, αν είμαστε η μοναδική χώρα στον δυτικό κόσμο, που αγνοεί τους νόμους της εξέλιξης, της "βαρύτητας", της φυσικής και γενικότερα, όλων αυτών των αρχών της προόδου που χαρακτηρίζουν τη φύση και το ανθρώπινο είδος. Έχω μάλιστα, την αίσθηση πως μόνο οι ισλαμικές κοινωνίες των διαλυμένων κρατών μπορεί να έχουν στην ουσία, φθίνουσα πορεία εξέλιξης στο εκπαιδευτικό τους σύστημα. 

Σε κάθε περίπτωση, αν μετρήσουμε τους δείκτες προσαρμογής των νέων ανθρώπων στην πολιτισμική και οικονομική πραγματικότητα, θα διαπιστώσουμε ότι βρισκόμαστε σε χειρότερη θέση, ίσως ακόμα κι από τη δεκαετία του 1950! Και αναφέρομαι στην επίδραση του εκπαιδευτικού συστήματος σε μαθητές και φοιτητές. Όχι στη γενική προσαρμογή της κοινωνίας στον δυτικό πολιτισμό, που ήρθε έτσι κι αλλιώς, με την κατανάλωση και την τεχνολογία. 

Ας προσέξουμε κάποια αναμφισβήτητα στοιχεία που στοιχειοθετούν τη σύγχρονη πραγματικότητα. Η ανεργία των νέων καλπάζει, ξεπερνώντας σίγουρα το 50%. Η αυθαίρετη εξειδίκευση καταδίκασε πολλούς από αυτούς στη μετανάστευση στο εξωτερικό και τους υπόλοιπους σε αλλαγή δραστηριότητας. Και τέλος, απαξιώθηκε εδώ και δεκαετίες η χειρωνακτική εργασία, ως αποτέλεσμα μιας λαϊκιστικής αντίληψης που θέλει τον Έλληνα πρωταγωνιστή, σε κρατικοδίαιτα αστικά επαγγέλματα. 

Αλλά και όσοι νέοι εργάζονται, θα πρέπει να μας απασχολήσει πού εργάζονται. Πόσοι παράγουν νέο εξαγώγιμο προϊόν και πόσοι συμμετέχουν σε νεοφυείς επιχειρήσεις ή τουλάχιστον στην πρωτογενή παραγωγή; Επίσης πόσοι από αυτούς είναι σε θέση να υποστηρίξουν μία μακροπρόθεσμη παραγωγική θέση ή να μπορέσουν γρήγορα να ανταποκριθούν στις αλλαγές που λαμβάνουν χώρα στην οικονομία και στις ανάγκες της αγοράς. 

Δυστυχώς με μερικούς απλούς υπολογισμούς ανακαλύπτουμε ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό των Ελλήνων μπορούν να ανταποκριθούν μαζί με το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον στις νέες συνθήκες της παγκόσμιας οικονομίας. Και είναι βέβαιο ότι τα σχολεία σε συνδυασμό με τα πανεπιστήμια, έχουν μεγάλο μερίδιο της ευθύνης γι' αυτό.

Εδώ και δεκαετίες η ελληνική οικονομία εμφανίζει φαινόμενα πληθωρισμού σε πολλά παραγωγικά μεγέθη. Θα έλεγε κανείς πως αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του κακού καπιταλισμού αφού δημιουργεί συνεχώς φούσκες, κατάλληλες μόνο για να πλουτίζουν οι λίγοι και να γεμίζουν με ψευδαισθήσεις οι πολλοί. Οι φούσκες εν τω μεταξύ, σχηματίζονται στην οικονομία, όταν η κοινωνία διαθέτει μεγάλα στρώματα καταναλωτών με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και έντονη ημιμάθεια. Το χρηματιστήριο, τα ακίνητα, και η εμμονή στα αστικά επαγγέλματα δείχνουν ότι η σύγχρονη ελληνική παιδεία προετοιμάζει ανώριμους πολίτες που συμπεριφέρονται ως πρόβατα για σφαγή.

Επιπλέον, η διάρκεια ζωής των ελληνικών επιχειρήσεων στατιστικά, είναι πολύ μικρότερος από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Κι εδώ, εκτός από τις επεμβάσεις του κράτους, σημαντική είναι και η παντελής έλλειψη επιχειρηματικής αγωγής από την βασική εκπαίδευση των Ελλήνων. Στα ελληνικά σχολεία, όχι μόνο δεν υπάρχει αντίστοιχο μάθημα αλλά η επιχειρηματικότητα αντιμετωπίζεται ως μάστιγα της κοινωνίας που διαφθείρει τα μέλη της...

Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα που συνδέει την παντελή έλλειψη οργάνωσης της τεχνικής εκπαίδευσης, με τον γιγαντισμό των πανεπιστημίων, είναι ο προσανατολισμός των νέων σε λάθος επαγγέλματα. Δεν υπάρχει κανένα εθνικό σχέδιο, μία έστω σοβαρή κρατική μελέτη που να προσδιορίζει τις ανάγκες της οικονομίας και να τη συνδέει με τον επαγγελματικό προσανατολισμό τους. Ούτε και τα πανεπιστήμια σχετίζονται άμεσα με την αγορά, την επιχειρηματική δράση και τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Από ό,τι φαίνεται, για το πολιτικό σύστημα που διοικεί τη χώρα, είναι αδιάφορη η συμμετοχή της έρευνας στην παραγωγική οικονομία της. Είναι επίσης αδιάφορη η δημιουργία βασικών υποδομών για ένταξη της επιστημονικής κοινότητας σε κερδοφόρες δράσεις που θα φέρουν νέες θέσεις εργασίας στους νέους. 

Αλλά το σημαντικότερο απ΄ όλα είναι η αδυναμία της ελληνικής εκπαίδευσης να δημιουργήσει έναν Έλληνα κοσμοπολίτη, εξωστρεφή, καινοτόμο και ελεύθερο από τα συμπλέγματα του παρελθόντος. Έναν σύγχρονο τύπο ανθρώπου που θα αισθάνεται έτοιμος να παράγει ΑΕΠ για την κοινωνία του. Αντίθετα, ολόκληρο το σύστημα διοικείται από φοβικά ανθρωπάκια, κολλημένα σε μια εθνοκεντρική και ξεπερασμένη παιδεία που παράγει φαντασιόπληκτους και κρατικοδίαιτους πολίτες, εντελώς απρόθυμους για συμμετοχή σε ένα ελεύθερο, δημιουργικό και παραγωγικό μοντέλο ανάπτυξης της οικονομίας. 

Πάντως, έχω την αίσθηση ότι ο χρόνος πλέον τελείωσε, όπως και ο τρόπος να επιβιώνεις χωρίς να παράγεις πλούτο. Μας πήραν χαμπάρι και δεν νομίζω να συνεχίσουν να μας συντηρούν ανέξοδα. Αν δεν αλλάξουμε άμεσα τον προσανατολισμό των νέων μέσα από την εκπαίδευση, οι αμείλικτοι αριθμοί θα φέρουν ένα αδιέξοδο μέλλον . 

Κρατάω μια εύστοχη δήλωση που έκανε πρόσφατα, ο Ντάισεμπλουμ: "Οι Έλληνες πρέπει να επιλέξουν αν θέλουν να γίνουν Νότια ή Βόρεια Κορέα". Προσοχή λοιπόν, γιατί η επιλογή ίσως δεν γίνει από μας αλλά από τις γενιές των ανέργων που μεγαλώνουν δίπλα μας.

azampoukas@gmail.com

http://www.capital.gr/arthra/3062475/to-ekpaideutiko-sustima-katastrefei-tin-oikonomia

Αφιέρωμα: Παιδεία-Εκπαίδευση (9)

Η εκπαίδευση της αμάθειας

Είμαστε, λοιπόν, προσοντούχοι αγράμματοι;

ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΠΟΛΙΤΗ Κυριακή, 7 Μαρτίου 2010

Κούτσουρο απελέκητο, τούβλο, κουμπούρας, τενεκές ξεγάνωτος! Μη μου πείτε ότι δεν τα είχατε ακούσει. Από εκείνον τον στριμμένο δάσκαλο που προτιμάτε να ξεχάσετε. Μπορεί να μην απευθυνόταν σ' εσάς, αλλά στον Γιωργάκη του τελευταίου θρανίου. Ή το άλλο, το ανεκδιήγητο, που με τόση ευκολία ξεστόμιζαν μερικοί αχαρακτήριστοι: «Το παιδί σας δεν τα παίρνει τα γράμματα, να το πάτε να μάθει μια τέχνη» ή «Εσύ δεν κάνεις για το σχολείο, θα γίνεις σκουπιδιάρης». Πού να 'ξεραν ότι τώρα ο υπάλληλος καθαριότητας χρειάζεται... βύσμα!

Κι όμως, σήμερα, δεκαετίες μετά την κατάργηση της ποδιάς, της βέργας και της αυταρχικής εκπαίδευσης, την εποχή των «λεωφόρων της πληροφορικής» και της «διαθεματικότητας», οι μαθητές δέχονται παρόμοιες κατηγορίες, ίσως πιο πολιτικά ορθές: «Αδιάφοροι», «Χωρίς βάσεις», «Δεν ξέρουν να ακούνε». Ή, χειρότερα, ακόμα και αν δεν τους το πει κανείς κατάμουτρα, μαθαίνουν οι ίδιοι, από πολύ τρυφερή ηλικία, να κατατάσσουν τον εαυτό τους σε κατηγορίες: οι καλοί, οι μέτριοι, οι ανεπίδεκτοι. Ο όγκος της διδακτέας ύλης, τα νέα αναλυτικά προγράμματα, τα φροντιστήρια και οι διαρκείς εξετάσεις δεν οδηγούν νομοτελειακά σε ποιοτικά ανώτερη μόρφωση. Αντίθετα, όπως συχνά διαπιστώνουν οι εκπαιδευτικοί, ακόμα και καλοί μαθητές που περνούν στις εξετάσεις, έχουν σοβαρά γνωστικά κενά, αδυναμία στην κατανόηση κειμένων, στην έκφραση, στη χρήση της γλώσσας.

Ενώ τα ποσοστά αναλφαβητισμού μειώνονται και όλο και περισσότεροι νέοι έχουν πρόσβαση στη μέση, ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση, εντείνεται το παράδοξο φαινόμενο του λειτουργικού αναλφαβητισμού. Μια μορφή σύγχρονης αμάθειας, που δεν είναι μετρήσιμη με ποσοτικούς δείκτες, αλλά παρατηρείται εμπειρικά, όχι μόνο στα γραπτά, αλλά και στην καθημερινότητα της σχολικής και εξωσχολικής ζωής. Κάθε φορά που δημοσιεύονται τα «μαργαριτάρια» των μαθητών ή ακόμα και των πτυχιούχων σε εξετάσεις για το Δημόσιο, επανέρχονται τα εύκολα και αβασάνιστα δημοσιεύματα για το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο της νέας γενιάς, που καταναλώνει πληροφορίες χωρίς να κρίνει, που αποστηθίζει χωρίς να κατανοεί, που εκπαιδεύεται χωρίς να μορφώνεται.

«Ορθογραφία χαώδης· γνώσεις μηδενικές· διατύπωση ασυνάρτητη· πλήρης ανικανότητα συλλογισμού· σαν να μην πέρασαν από πάνω τους δώδεκα χρόνια μαθητείας. Πώς έφτασαν, λοιπόν, στην τελευταία τάξη του λυκείου;». Αυτή η παρατήρηση του Άγγελου Ελεφάντη στον «Πολίτη», το καλοκαίρι του 2003, είχε έρθει ως συμπλήρωμα στον «Αλιέα μαργαριταριών», στις πανελλαδικές εξετάσεις του ίδιου χρόνου. Τότε το καλό περιοδικό είχε αλιεύσει μαργαριτάρια μαθητών Γ' λυκείου από τις εξετάσεις Νεοελληνικής Ιστορίας. Ο Απόστολος Γκλέτσος ως «ήρωας της Εθνικής Αντίστασης», τα SS και η ΓΣΕΕ ως «αντιστασιακές οργανώσεις», το Νιου Ντιλ ως «αυτός που εφεύρε το αυτοκίνητο» ήταν μερικά από τα χονδροειδή λάθη που έκαναν τηλεοπτικούς σχολιαστές και επιφυλλιδογράφους να εξανίστανται με τα χάλια των μαθητών, τις ευθύνες των εκπαιδευτικών και την κατάντια του σχολείου.

Στις περυσινές εξετάσεις τα γραπτά κάτω από τη βάση ήταν λιγότερα και πολλοί άριστοι κονταροχτυπήθηκαν για μια θέση στα ιδρύματα πρώτης επιλογής. Αυτό σημαίνει μήπως ότι το εκπαιδευτικό επίπεδο ανέβηκε και μπορούμε να αναστενάξουμε με ανακούφιση ή ότι έτυχε τα θέματα να είναι κάπως ευκολότερα; Ας μη βιαστούμε να βγάλουμε συμπεράσματα.

Στο τελευταίο Τεστ Γενικών Γνώσεων και Δεξιοτήτων του ΑΣΕΠ, στο οποίο διαγωνίστηκαν πάνω από 100.000 απόφοιτοι λυκείου και πτυχιούχοι για μια θέση στο Δημόσιο, η αποτυχία σε φαινομενικά απλές ερωτήσεις ήταν χαρακτηριστική: Ούτε δύο στους δέκα δεν γνώριζαν από πού διέρχεται ο αγωγός Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολης και τι θα μεταφέρει. Εφτά στους δέκα δεν μπορούσαν να τοποθετήσουν σε σωστή χρονολογική σειρά την Ελληνική Επανάσταση του '21, την Οχτωβριανή Επανάσταση, τη Γαλλική Επανάσταση και τη Διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Αντίθετα, σχεδόν όλοι απάντησαν σωστά σε ερωτήσεις για τα ΚΕΠ και το Εθνικό Κτηματολόγιο.

Χωρίς οι λανθασμένες απαντήσεις να αποδεικνύουν αυτόματα την ασχετοσύνη των υποψηφίων, είναι ωστόσο ενδεικτικές για το πόσο λεπτή είναι η γραμμή μεταξύ επιτυχίας και αποτυχίας, μόρφωσης και αμορφωσιάς, σε ένα σύστημα που ανάγει ως μέγιστο κριτή τις εξετάσεις και, ενώ ομνύει στην αξιοκρατία, είναι -όπως όλοι ξέρουμε- γεμάτο ανισότητες, αδιαφανείς διαδικασίες και «πίσω πόρτες».

[...]

Γιατί, στο κάτω κάτω, τι αποδεικνύουν τα φαινόμενα της σύγχρονης αμάθειας αν όχι την ίδια την αποτυχία ενός εκπαιδευτικού συστήματος που διαρκώς μεταρρυθμίζεται στα χαρτιά, χωρίς να βελτιώνεται στην πράξη και, κυρίως, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τη γνώμη των ίδιων των δασκάλων και των μαθητών, «εκείνων που αναπνέουν κάθε μέρα την κιμωλία» - όπως μας το έθεσε μία εκπαιδευτικός.

«Μήπως τα παιδιά μας χαζεύουν;» αναρωτιόταν πρόσφατα το σοβαρό βρετανικό περιοδικό «Prospect», εκφράζοντας την ανησυχία ότι οι δείκτες επιτυχίας ή αποτυχίας στις σχολικές εξετάσεις δεν μας δείχνουν όλη την εικόνα. «Πάει πολύ καιρός που συνάντησα έναν 17χρονο που μπορούσε να βάλει σε μια σειρά τα σημαντικότερα γεγονότα του 20ού αιώνα» παρατηρούσε ο Donald Hirsch, πρώην σύμβουλος του ΟΟΣΑ σε θέματα εκπαίδευσης. Αντίστοιχα άρθρα και βιβλία γράφονται και στις ΗΠΑ, με χαρακτηριστικό το «The Dumbest Generation» (η ηλιθιότερη γενιά) του Marc Bauerlein. Στο βιβλίο αυτό ο πανεπιστημιακός φιλόλογος εκφράζει με στοιχεία τη βάσιμη υποψία ότι η ψηφιακή γενιά είναι και η πλέον ιστορικά αναλφάβητη. Για παράδειγμα, το 52% των γυμνασιόπαιδων στην ερώτηση ποια χώρα ήταν σύμμαχος των ΗΠΑ στον Β' Παγκόσμιο, επέλεξαν την Ιαπωνία και τη Γερμανία αντί για την ΕΣΣΔ.

Θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε αντίστοιχα αν τα Ελληνόπουλα γίνονται πιο χαζά; «Σε καμία περίπτωση τα παιδιά σήμερα δεν είναι χαζά!» απαντά η Εφη Πανοπούλου, φιλόλογος στη μέση εκπαίδευση και μέλος του Κέντρου Μελετών και Τεκμηρίωσης της ΟΛΜΕ. «Οι νέοι άνθρωποι, σήμερα, έχουν πολλές περισσότερες παραστάσεις από τις παλιότερες γενιές· σ' αυτό δεν υπάρχει αμφιβολία. Ωστόσο, ο λειτουργικός αναλφαβητισμός αυξάνεται, κι αυτό λίγη σχέση έχει με την προσπάθεια που κάνουμε εμείς ως εκπαιδευτικοί. Το ζήτημα δεν είναι αν αφομοιώνεται ή δεν αφομοιώνεται η διδακτέα ύλη, αλλά το ποια κατεύθυνση έχει. Αποσκοπεί στο να αποκτήσει ο μαθητής μία γενική παιδεία με βάρος, ώστε να ανταποκριθεί σ' αυτά που απαιτούνται από τη ζωή και όχι μόνο σε μία επιστήμη - να είναι σε θέση να κατανοήσει τον κόσμο; Ή, αντίθετα, αρκεί να αποκτήσει μερικές αποσπασματικές γνώσεις, ώστε να χρησιμοποιηθεί αύριο ως ελαστικά απασχολούμενος;»

Πώς θα όριζε τον λειτουργικό αναλφαβητισμό; «Αυτό που έχω διαπιστώσει εξ ιδίας εμπειρίας ως φιλόλογος καθηγήτρια λυκείου, είναι ότι τα παιδιά που τελειώνουν σήμερα το λύκειο έχουν πολύ μικρότερη ικανότητα, σε σχέση με μια προηγούμενη γενιά, να διαβάσουν με ευχέρεια, να γράψουν χωρίς ορθογραφικά λάθη και να κατανοήσουν βαθύτερα ένα κείμενο. Αντίστοιχες διαπιστώσεις κάνουν και πολλοί άλλοι συνάδελφοι. Ακόμα και μαθηματικοί στο λύκειο μού λένε ότι τα παιδιά δεν μπορούν να κάνουν σωστά απλές μαθηματικές πράξεις».

Σύμφωνα με την κ. Πανοπούλου, το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού έχει πολύ βαθύτερες ρίζες. Ξεκινά από το δημοτικό, πολλές φορές ακόμα και από την προσχολική αγωγή, συνεχίζεται στο γυμνάσιο και έχει άμεση σχέση με τα νέα αναλυτικά προγράμματα. «Αρκεί να δει κανείς τα νέα αναλυτικά προγράμματα του δημοτικού και του γυμνασίου, για να καταλάβει από πού ξεκινάνε τα προβλήματα, που κορυφώνονται πλέον στο λύκειο. Χωρίς να ισχυριζόμαστε ότι τα παλαιότερα βιβλία πριν από τέσσερα χρόνια ήταν καλύτερα - όμως, όπως προκύπτει από τις έρευνες του ΚΕΜΕΤΕ, τα νέα προγράμματα είναι σαφώς χειρότερα. Κάτι που αυξάνει τον λειτουργικό αναλφαβητισμό είναι ο εντεινόμενος κατακερματισμός της γνώσης. Αντί το παιδί να αποκτά γνώσεις σε βάθος, για τη φύση, την ιστορία, την κοινωνία, τις επιστήμες, αυτά σπάνε σε μικρές πληροφορίες, χωρίς να συνδέονται με το όλον.

»Η λογική της "διαθεματικότητας", έτσι όπως εφαρμόζεται, εξετάζοντας μία έννοια σε πλάτος και όχι σε βάθος, έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα. Από την άλλη μεριά υπάρχει μία εντατικοποίηση, ένα "κατέβασμα" της ύλης σε πολύ μικρότερες τάξεις. Στο δημοτικό εφαρμόζεται η αντίληψη της "σπειροειδούς διάταξης της ύλης". Δηλαδή, μία έννοια σπάει σε μικρά κομμάτια, τα οποία επαναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς και στα έξι χρόνια του δημοτικού.

»Για παράδειγμα, η έννοια της διαίρεσης εισάγεται από την πρώτη δημοτικού, σε μια ηλικία που το παιδί δεν μπορεί να την κατανοήσει. Η έννοια θα επαναληφθεί στα επόμενα χρόνια· όμως, ήδη το παιδί, που έχει έρθει σε επαφή μ' ένα κεφάλαιο της γνώσης που δεν μπορεί να το εμπεδώσει, το καταχωρίζει ως μία άρνηση και μία αποτυχία και είναι πολύ αμφίβολο αν θα έχει κατανοήσει τη διαίρεση ώς το τέλος του δημοτικού. Το ίδιο ισχύει με την προπαίδεια, την οποία επίσης ξεκινάνε από την πρώτη δημοτικού».

«Μελετώντας τα σχολικά βιβλία», καταλήγει η κ. Πανοπούλου, «καταλαβαίνεις ότι πολλές φορές δίνεται σημασία στη μέθοδο και όχι στο περιεχόμενο· υπάρχει ένας φοβερός φορμαλισμός. Τελειώνοντας ένα παιδί το δημοτικό έχει βγάλει ένα συμπέρασμα για τον εαυτό του, που μπορεί να λέει, ενδεχομένως, "δεν παίρνω τα γράμματα", "ξέρω ποια είναι η θέση μου"».

Η ταξική διαφοροποίηση μέσα από την εκπαίδευση ξεκινά από τη σχολική και προσχολική ηλικία, μεγεθύνεται από την εντατικοποίηση, την εσωτερίκευση της αποτυχίας, τον κατακερματισμό των γνωστικών αντικειμένων και δημιουργεί μία κατάσταση εκρηκτική όσο το παιδί μεγαλώνει. Τα συμπεράσματα αυτά δεν απηχούν μόνο τις απόψεις της συνομιλήτριάς μας, αλλά και των περισσότερων εκπαιδευτικών, αν πιστέψουμε τις αντίστοιχες έρευνες.

Σε έρευνα των ίδιων των δασκάλων για τα νέα βιβλία των μαθηματικών, το 67% πιστεύει ότι η ψαλίδα μεταξύ μαθητών υψηλής επίδοσης και μαθητών χαμηλής επίδοσης ανοίγει ακόμα περισσότερο, ενώ το 76% πιστεύει ότι τα βιβλία ευνοούν αποκλειστικά τους μαθητές με υψηλή επίδοση. Οπως επισημαίνει ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Χρήστος Κάτσικας, αντίστοιχες είναι οι κριτικές παρατηρήσεις των εκπαιδευτικών και για τα βιβλία των θεωρητικών μαθημάτων: «Στα περισσότερα νέα βιβλία Ιστορίας του δημοτικού και του γυμνασίου απουσιάζει ο συνεκτικός ιστός, απουσιάζουν τα ιστορικά πλαίσια, ο ιστορικός χρόνος δεν υπάρχει, η συνολική αφήγηση σφαγιάζεται σε πληροφορίες, εικόνες, αριθμούς και πηγές. Το "πώς" και το "γιατί" εξαφανίζονται και απομένει η τμηματική πληροφορία, η αποσπασματική είδηση, το απομονωμένο γεγονός, χωρίς την ιστορική και κοινωνική του πλαισίωση».

Ως αποτέλεσμα, ο μαθητής συχνά αδυνατεί να διαχωρίσει το σημαντικό από το δευτερεύον, το γενικό από το ειδικό, να καταλήξει σε λογικές αφαιρέσεις, να συνδέσει την αιτία με το αποτέλεσμα, να απαντήσει σε ερωτήματα που απαιτούν κριτική σκέψη. «Η εκπαίδευση της αμάθειας» όπως την περιγράφουν ο Χρήστος Κάτσικας και ο Κώστας Θεριανός στο βιβλίο τους, γεννά έναν νέου τύπου πρώιμο αναλφαβητισμό σε μια γενιά που θεωρητικά έχει περισσότερες ευκαιρίες και δυνατότητες.

Την εποχή της ψηφιακής επανάστασης ένα νέο χάσμα βαθαίνει. Η γενιά που παίζει στα δάχτυλα το ποντίκι και το πληκτρολόγιο κινδυνεύει να χάσει όχι το τρένο της πληροφορίας, αλλά το τρένο της γνώσης και της κριτικής σκέψης.

Εγκαταλείπουν το σχολείο

Στην κοινωνία της γνώσης, οι μαθητές συνεχίζουν να εγκαταλείπουν τις σχολικές δομές σε εντυπωσιακά ποσοστά, υπογραμμίζοντας αδρά την ταξικότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Περιττό να τονίσουμε ότι η μεγάλη φυγή καταγράφεται στην όλο και διευρυνόμενη βάση της κοινωνικής πυραμίδας.

* Στην Ευρώπη ο μέσος όρος σχολικής εγκατάλειψης βρίσκεται στο 14,8%.

* Στις υψηλότερες θέσεις βρίσκονται η Τουρκία (47,6%), η Μάλτα (37,6%), η Πορτογαλία (36,3%), η Ισπανία (31%) και η Ισλανδία (29,8%).

* Τα ποσοστά της πρόωρης σχολικής εγκατάλειψης στην Ελλάδα κυμαίνονται στα κοινοτικά επίπεδα. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ για την εκπαίδευση, κατά την περίοδο 2002-2007 24.588 μαθητές διέκοψαν την φοίτησή τους στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και 82.719 στα γυμνάσια (στην Ελλάδα υποχρεωτική είναι η εκπαίδευση έως τα 15 έτη).

Η ευφυής ημιμάθεια

* Η σφαιρική γνώση μοιάζει με ουτοπία στην εποχή της πληροφορίας. Γιατί δεν είναι μόνο η βιοποριστική ανάγκη που επιβάλλει χρονοβόρα επένδυση στην «κάθετη» γνώση και την εξειδίκευση, αλλά και το γεγονός πως καθημερινά δεχόμαστε βομβαρδισμό ενός τεράστιου όγκου πληροφορίας, που προκαλεί κούραση και κυρίως αμηχανία. Πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας - Σαν Ντιέγκο εκτιμά ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος καλείται να απορροφήσει 23 λέξεις ανά δευτερόλεπτο με πολλαπλούς πομπούς: κινητά τηλέφωνα, διαδίκτυο, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και ΜΜΕ. Υπολογίζεται δε πως ο όγκος αυτός ισοδυναμεί με 34 Gb και είναι ικανός να «κρασάρει» ένα λάπτοπ μέσα σε μία εβδομάδα.

* Τη λύση μπορεί να προσφέρει η... ημιμάθεια. Αν και τόσο αρνητικά φορτισμένη, η έννοια της ημιμάθειας μπορεί να επαναπροσδιοριστεί σε μια εποχή που η κατάκτηση σε βάθος τόσο πολλών τομέων γνώσης στην ουσία καθίσταται αδύνατη. Την ημιμάθεια ως μια δυναμική διαδικασία διαρκούς αναζήτησης της γνώσης προτείνει ο Γιώργος Παμπούκης, μηχανικός στο επάγγελμα και δοκιμιογράφος, στο βιβλίο του «Ημιμάθειας εγκώμιο - Για μια καθολική ματιά στον σύγχρονο κόσμο» (εκδ. Κριτική).

* Η προσωπική του πορεία στην περιπέτεια της γνώσης, με σταθμούς στις θετικές επιστήμες, την οικονομία, την οικολογία, την ψυχανάλυση, την πολιτική και τη φιλοσοφία, οδήγησε στη συγγραφή αυτού του βιβλίου, ενός «μπούσουλα» που φιλοδοξεί να χαράξει τα «περιγράμματα γνώσης» που χρειάζεται να γνωρίζουμε όλοι ως ενεργοί πολίτες. «Η πληροφόρηση σε εξειδικευμένα θέματα πρέπει να γίνεται αναγκαστικά μέσα από μια προσεκτικά σχεδιασμένη επιλογή περιγραμμάτων γνώσης (και όχι πραγματική γνώση σε βάθος), η οποία και χωρίς αμφιβολία αποτελεί ένα είδος προσχεδιασμένης ημιμάθειας. Μόνο με αυτές τις προϋποθέσεις ο πολίτης μπορεί σταδιακά να πάρει την ευθύνη της απόφασης για τα μεγάλα πολύπλοκα θέματα που μας αφορούν όλους και που σήμερα μονοπωλούν οι υποτιθέμενοι ειδικοί» μας είπε ο συγγραφέας.

* Αυτή η «ευφυής» ημιμάθεια, η επαρκής δηλαδή ενημέρωση των πολιτών για τα τρέχοντα ζητήματα, όσο εξειδικευμένα κι αν είναι, αποτελεί μια δικλείδα ασφαλείας για τη δημοκρατία. Μόνο αν οι πολίτες γνωρίζουν θα είναι σε θέση να κρίνουν και να ελέγχουν τις τοποθετήσεις των «ειδικών», που κάθε μέρα λαμβάνουν αποφάσεις καθοριστικές για τη ζωή μας και την ποιότητά της σχεδόν ερήμην μας.

Διαβάζουμε βιβλία;

* Με 902 εκδοτικούς οίκους στην Ελλάδα και περίπου 9.758 νέους τίτλους βιβλίων (2008), 2.000 βιβλιοπωλεία σε όλη την επικράτεια, εκ των οποίων 280 πωλούν αμιγώς βιβλία, όπως και 3.500 ακόμη σημεία πώλησης Τύπου και βιβλίων, το τοπίο φαίνεται εκ πρώτης όψεως εύφορο για το αναγνωστικό κοινό. Μόνο που αυτό απουσιάζει.

* Στη Β' Πανελλήνια Έρευνα αναγνωστικής συμπεριφοράς και πολιτιστικών πρακτικών του ΕΚΕΒΙ (2204) οι ερωτώμενοι δήλωσαν ως πρώτο λόγο αποχής από την ανάγνωση τα εξής: «έλλειψη χρόνου» (43,7%), «δεν μου αρέσει το διάβασμα/το βαριέμαι» (17,1%), «έλλειψη ενδιαφέροντος» (5,8%), «δεν ξέρω να διαβάζω» (2,8%) κ.ά.

Αφιέρωμα: Παιδεία-Εκπαίδευση (8)

Γιατί διατηρείται το άρθρο 16 του Συντάγματος

Γιάννης Μαρίνος  26 Φεβρουαρίου 2019

Πρέπει να είμαστε εθισμένοι στον παραλογισμό για να αποδεχόμαστε το καθεστώς που διέπει την ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα μας. Το ότι απαγορεύεται η δημιουργία μη κρατικών πανεπιστημίων μόνο στη Βόρεια Κορέα, στην Κούβα και στο Μπουτάν ασφαλώς θα έπρεπε να μας κάνει να ντρεπόμαστε που συγκαταλεγόμαστε ανάμεσα σε αυτές τις στυγνές δικτατορίες, οι οποίες εύλογα φιμώνουν την πολυφωνία και τον πλουραλισμό. Το φαινόμενο είναι κατά μείζονα λόγο ανεξήγητο, καθώς η απαγόρευση αυτή επιβάλλεται μόνο για την ανώτατη εκπαίδευση.

Λογικά θα έπρεπε να ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Θα φαινόταν εξηγήσιμη μια περιχαράκωση και κρατική μονοπώληση της εκπαίδευσης στις πρώτες βαθμίδες της. Λογικό φαίνεται στις τρυφερές ηλικίες και κατά την εμπέδωση αξιών να καλλιεργούνται ο πατριωτισμός, η εθνική ιστορία και οι θρησκευτικές πεποιθήσεις μέσω της κρατικής εκπαίδευσης. Εν τούτοις στην Ελλάδα επιτρέπεται κάθε είδους και προσανατολισμού ιδιωτική, ακόμα και θρησκευτική, εκπαίδευση σε ελληνικά αλλά και ξένα συμφέροντα και θα τολμούσα να πω ότι ασυδότως λειτουργούν αυτά στον χώρο της στοιχειώδους και της μέσης εκπαίδευσης.

Αντίθετα, στα ΑΕΙ, όπου εισέρχονται πια νέοι με κατασταλαγμένες απόψεις και αξίες, ακριβώς γι’ αυτό θα έπρεπε να διευκολύνονται οι νέοι μας να έρχονται σε κοινωνία με όλα τα ιδεολογικά ρεύματα, αξίες και γνώσεις, και ελεύθερα και ώριμα πια να τις αξιοποιούν ως πολίτες και επαγγελματίες.

Τραγική συνέπεια αυτής της απαγόρευσης είναι η καταφυγή χιλιάδων ελλήνων σπουδαστών στα πανεπιστήμια του εξωτερικού, κρατικά και μη, και να εμποδίζεται εδώ στην Ελλάδα αυτή η επιλεγόμενη μόρφωση όπως και πολλών άλλων χιλιάδων φοιτητών, που θα μπορούσαν να πραγματοποιούν τις σπουδές τους στη χώρα μας. Η εξήγηση αυτού του παραλογισμού δεν είναι δυστυχώς διόλου κολακευτική.

Η σύγκριση θα επέτρεπε τις καλύτερες επιλογές για τους φοιτητές. Θα υποβάλλονταν έτσι και τα κρατικά μας πανεπιστήμια σε έναν γόνιμο ανταγωνισμό, τον οποίο προφανώς επιδιώκουν να αποφύγουν. Οχι μόνο σε επίπεδο ποιότητας παρεχόμενων σπουδών, αλλά και ιδεολογικού προσανατολισμού. Είναι πασίγνωστο ότι στα ΑΕΙ μας επικράτησε η κυριαρχία της αριστερής διανόησης.

Είναι άλλωστε σε αυτά η μόνη σχεδόν ακουόμενη φωνή, ακόμα και με βίαιους τρόπους. Μάλιστα, με ασπίδα το διαβόητο πανεπιστημιακό άσυλο, αντί τα ΑΕΙ να είναι οάσεις ελεύθερης διακίνησης ιδεών, έχουν κυριαρχηθεί ακόμα και διά της βίας από τα αριστερά και αναρχικά ρεύματα με φίμωση των άλλων.

Αφετηρία αυτού του άγους υπήρξε ο διαβόητος νόμος-πλαίσιο του ΠαΣοΚ, οι ολέθριες συνέπειες του οποίου οδήγησαν ακόμα και τους συντάκτες του να τον αποκηρύξουν. Πολύ αργά όμως, καθώς χάρη σε αυτόν έγιναν εν μιά νυκτί καθηγητές κάθε επιπέδου βοηθοί και επιμελητές, με αποτέλεσμα η κακή ποιότητα να περιθωριοποιήσει την καλή.

Το έκτρωμα αυτό εδραίωσαν η απουσία κάθε αξιολόγησης, η ευχέρεια αποχής από τα διδακτικά καθήκοντα χάριν ιδιωτικών ενασχολήσεων και η εκτροφή του νεποτισμού στην επιλογή καθηγητών, με αποκλεισμό υψηλής στάθμης επιστημόνων για λόγους αυτοσυντήρησης των μετριοτήτων. Αυτό το άθλιο καθεστώς, που εκτρέφει ακόμα και βομβιστές, το αριστερόφρον Κοινοβούλιο διατηρεί με τη μη αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος. Επικράτησαν ο ολοκληρωτισμός της Αριστεράς και η συντεχνία των μετριοτήτων.

https://www.in.gr/2019/02/26/apopsi/giati-diatireitai-arthro-16-tou-syntagmatos/

Αφιέρωμα: Παιδεία-Εκπαίδευση (7)

 Η αλλαγή στο εκπαιδευτικό σύστημα 

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΤΑΓΚΟΣ  30.08.2016

Κοινή είναι η πεποίθηση ότι το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας πάσχει. «Πάσχει», βεβαίως, είναι ρήμα που δεν εκφράζει πλήρως την πραγματικότητα. Στην πραγματικότητα το εκπαιδευτικό σύστημα είναι εκτός τόπου και χρόνου, με κυρίαρχο το αξίωμα της ισοπέδωσης προς τα κάτω και βασικό στόχο την ικανοποίηση πάντων των εμπλεκομένων, χωρίς αξιοκρατικά κριτήρια επί της ουσίας: των μαθητών, των γονέων, των διδασκόντων και γενικά όσων ψωμίζονται ευθέως ή εμμέσως από την Παιδεία. Οι εντυπωσιακές επιδόσεις κάποιων μαθητών και φοιτητών δεν πρέπει να εντυπωσιάζουν ή να παραμυθιάζουν, καθώς με οποιοδήποτε σύστημα θα υπάρχουν οι εξαιρέσεις και θα αναδεικνύονται οι ταλαντούχοι και οι άριστοι, πολλοί από τους οποίους, άλλωστε, προέρχονται από ιδιωτικά σχολεία.

Στα ιδιωτικά σχολεία, όμως, πηγαίνει το 6%-7% των μαθητών και σημασία έχει η αναβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης! Ο σκοπός είναι να ανεβούν ο μέσος όρος και οι επιδόσεις των μέσων μαθητών, που είναι πολύ χαμηλές, όπως αποδεικνύεται κάθε χρόνο από διεθνείς διαγωνισμούς και μετρήσεις. Οι Έλληνες μαθητές είναι πολύ χαμηλά τόσο στα μαθηματικά όσο και στην αντίληψη κειμένων. Άρα έχουν δίκιο όσοι θεωρούν ότι το μεγάλο πρόβλημα του εκπαιδευτικού συστήματος βρίσκεται κυρίως ή αρχίζει από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και φτάνει στην ανωτάτη. Υπ’ αυτήν την έννοια, έχουν δίκιο ο Ν. Φίλης και το επιτελείο του που σκέπτονται την καθιέρωση τετρατάξιου γυμνασίου και διετούς λυκείου –αν όντως τη σκέπτονται σοβαρά και δεν πετούν πυροτεχνήματα– κατά τα πρότυπα του International Baccalaureate, γνωστού και ως ΙΒ.

Ωστόσο, από τη σκέψη ώς την πράξη, η απόσταση είναι τεράστια, ειδικά στην Ελλάδα, όπως μόνιμα δείχνει η εμπειρία και ποτέ κανείς δεν γνωρίζει ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα, μετά τους συμβιβασμούς και τις εξαιρέσεις που μεσολαβούν κατά τη διαδικασία της αλλαγής, για να μείνουν πάλι όλοι ικανοποιημένοι. Πολύ συχνά, μόνον η ονομασία αλλάζει και τίποτα περισσότερο. Ο υπουργός Παιδείας, λοιπόν, πρέπει να είναι αποφασισμένος «να σπάσει αυγά». Οι εξετάσεις από το τετρατάξιο γυμνάσιο στο διετές λύκειο να είναι πραγματικές και όχι για να περνούν όλοι, οι καθηγητές που θα διδάσκουν στο λύκειο να ανήκουν στην αφρόκρεμα του αντικειμένου τους και το σύστημα να τους στηρίζει απέναντι σε μαθητές και γονιούς που θα απαιτούν βολικές συμπεριφορές για τα βλαστάρια τους, η ύλη να προωθεί τη σκέψη και την αναζήτηση, όχι απλά την παπαγαλία και άλλα πολλά.

Και μετά, πώς θα επιλέγονται οι φοιτητές ανά πανεπιστήμιο και ανά σχολή ή τμήμα, αφού αποκλείεται τα σχολεία να είναι ακριβώς του ιδίου επιπέδου;

Το σημαντικότερο, πάντως, πρόβλημα είναι ότι δεν αρκεί η αλλαγή διαδικασίας, αλλά απαιτείται και αλλαγή νοοτροπίας. Αυτό είναι το μεγάλο και πιο δύσκολο στοίχημα.

http://www.kathimerini.gr/872751/opinion/epikairothta/politikh/h-allagh-sto-ekpaideytiko-systhma

Αφιέρωμα: Παιδεία-Εκπαίδευση (6)

Λειτουργικά αναλφάβητοι οι μισοί καθηγητές στα σχολεία...

Του Ανδρέα Ζαμπούκα   Τρίτη, 17 Σεπτεμβρίου 2019

Στοιχεία σοκ για κίνδυνο σχεδόν οι μισοί μαθητές των Λυκείων να έχουν αυξημένη πιθανότητα να είναι λειτουργικά αναλφάβητοι περιλαμβάνει η έκθεση της Ανεξάρτητης Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν, σύμφωνα με την Καθημερινή, ότι «τα προβλήματα που εμφανίζονται στο λύκειο, σε σύγκριση με το δημοτικό και το γυμνάσιο, δεν είναι προβλήματα αποκλειστικά του λυκείου αλλά όλων των βαθμίδων, τα οποία συσσωρευτικά κατέληξαν στο λύκειο.

Στην εποχή της «μετα-αλήθειας» (post-factual politics), η δημοκρατία σαν εφαρμογή μιας έλλογης αμοιβαιότητας πολιτών και πολιτικού συστήματος, μοιάζει να δοκιμάζεται με πρωτοφανή τρόπο. Η εκλογή Τραμπ, το Brexit, ο Boris Johnson και πολλά άλλα δείγματα φανερώνουν πως κάτι δεν πάει καλά με την «κοινωνία των πολιτών». Όχι γιατί η επιλογή τους δεν εξυπηρετεί αυτό που θα ήθελαν κάποιοι αλλά γιατί είναι ομολογημένο αποτέλεσμα του θυμικού και όχι του ορθού λόγου-ειδικά στην περίπτωση Τραμπ.

Στη δική μας περίπτωση τώρα, η απότομη προσγείωση στην «μνημονιακά» περίοδο έδειξε πολλές παθογένειες της κοινωνίας. Μία από τις πιο χρόνιες όμως και επικίνδυνες, είναι ο λειτουργικός αναλφαβητισμός. Βεβαίως, δεν είμαστε οι μοναδικοί. Η αδυναμία διαχείρισης των γνώσεων και πληροφοριών μέσα στο κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον, καθώς και η ανικανότητα του ατόμου να επικοινωνεί άνετα, χρησιμοποιώντας τη δυναμική της προσωπικότητάς του είναι τεράστιο πρόβλημα σε πολλές δημοκρατίες. Όπως για παράδειγμα, στις ΗΠΑ.

Ο λειτουργικά αναλφάβητος δυσκολεύεται να παρακολουθήσει τη ροή της ενημέρωσης, δεν επιθυμεί να κατανοεί πολυπαραγοντικά προβλήματα, αδιαφορεί για τις δυνατότητες της γλώσσας και απαξιώνει τις δυνατότητες της τεχνολογίας, εκτός και αν πρόκειται για εργαλεία καταναλωτισμού. Το πιο επικίνδυνο όμως, είναι πως απορρίπτει την λογική ως το βασικότερο εργαλείο αξιολόγησης της πραγματικότητας γιατί κουράζεται από τις επαγωγές. Γενικότερα, ο λειτουργικά αναλφάβητος είναι το κακομαθημένο παιδί της καταναλωτικής κοινωνίας και του πελατειακού πολιτικού συστήματος (είσαι πελάτης και δεν θέλω να μου κουράζεσαι) και η νωθρότητα των λογικών αντιδράσεών του εξυπηρετεί όλες τις εξουσίες. Το παράγωγο όλων αυτών είναι ο θρασύς, εξαιτίας της ημιμάθειάς του, πολίτης!

Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός όμως, δεν αφορά μόνο τους μαθητές. Αφορά ολόκληρη την ελληνική κοινωνία η οποία έχει εμπλακεί σε ένα τραγικό αδιέξοδο στείρας και αχρείαστης γνώσης. Και πάνω από όλα τους δασκάλους από τους οποίους θα έπρεπε να αναζητηθούν οι μεγάλες ευθύνες.

Πόσοι από τους 150 χιλ. εκπαιδευτικούς διαβάζουν εφημερίδες, ενημερώνονται από το internet, γνωρίζουν για τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα δημοσιονομικά μεγέθη; Πόσοι από τους Έλληνες εκπαιδευτικούς γράφουν ολοκληρωμένο κείμενο, χωρίς ορθογραφικά ή νοηματικά λάθη; Πόσοι από τους Έλληνες φιλολόγους γράφουν; Όχι κείμενο, όχι άρθρο αλλά ούτε μια ρημάδα παράγραφο. Αυτοί που διορθώνουν εκθέσεις στις Πανελλήνιες. Αυτοί που κοκκινίζουν τα λάθη των μαθητών αλλά ποτέ δεν δοκιμάζουν οι ίδιοι να γράψουν λίγες γραμμές συντεταγμένου λόγου!

Ούτε οι μαθητές ούτε οι καθηγητές τους στα σχολεία επικοινωνούν με το οικονομικό, πολιτικό και εν γένει πολιτισμικό περιβάλλον που διαμορφώνεται γύρω τους. Ακολουθούν μόνο τις επιβεβλημένες αδιέξοδες οδηγίες μιας παιδείας που τυφλώνει τους περισσότερους και δημιουργεί έναν από τους χειρότερους μέσους όρους στον κόσμο.

Όλοι αυτοί, μικροί και μεγάλοι είναι ευνουχισμένοι πολίτες. Εξαιτίας του λειτουργικού αναλφαβητισμού τους. Και οι ξένες αλλά και η δική μας δημοκρατία, αν δεν κάνουν κάτι μ΄αυτούς τους ανθρώπους, θα καταντήσουν «οργουελικές»! Η επικράτηση της συναισθηματοκρατίας έναντι του ορθολογισμού, θα παγιώσει σταδιακά την «σαδιστική» σχέση της εξουσίας με τον «πολίτη». Ο κακός μέσος όρος των λειτουργικά αναλφάβητων θα δημιουργήσει τους σύγχρονους δούλους. Και αναπόφευκτα θα καταλύσει και την κλασική μορφή της δημοκρατίας...

https://www.liberal.gr/apopsi/leitourgika-analfabitoi-oi-misoi-kathigites-sta-scholeia/266834?fbclid=IwAR26UlH-krJzmVl5UKqdScQprvErtSI1ukGi3ASmPflx1bBaNhILW6kPrnY

Αφιέρωμα: Παιδεία-Εκπαίδευση (5)

Γιατί αποτυγχάνει η Εκπαίδευση

του Τάσου Ανθουλιά   ΤΕΤΆΡΤΗ, 30 ΣΕΠΤΕΜΒΡΊΟΥ 2015

Κάποιος φίλος με ρώτησε γιατί είναι εντελώς αδύνατο να υπάρξει (στο ορατό μέλλον ή ακόμα και μέχρι το τέλος της ζωής μου) μια καλή γενική εκπαίδευση (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια) στην Ελλάδα. Για τους εξής λόγους:

(1) Η γενική εκπαίδευση είναι απολύτως ανάλογη της κοινωνίας μέσα στην οποία αυτή λειτουργεί. Δεν μπορεί να πάει κόντρα στις γενικές αντιλήψεις. Έχετε δει τις μανάδες που επισκέπτονται τους δασκάλους του δημοτικού; Τι λένε, τι ζητούν από τους δασκάλους, ποιες είναι οι επιθυμίες τους; Τι ζητούν από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση οι γονείς των μαθητών, εκτός από βαθμούς και προετοιμασία για να μπουν τα παιδιά τους στο πανεπιστήμιο και να πάρουν ένα «χρήσιμο» χαρτί; Η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού μετά το πάρτι δεν έχει κανένα απολύτως πραγματικό ενδιαφέρον για την Παιδεία.

(2) Η ελληνική κοινωνία δεν θεωρεί πως η εκπαίδευση είναι μια επιστήμη, όπως ας πούμε, η ιατρική. Έτσι ο καθένας μπορεί να έχει «άποψη» και να λέει ό,τι του κατεβαίνει. (Θα μου πείτε πως ακόμα και στη θεραπεία του καρκίνου αρχίσαμε να θεωρούμε πως ο καθένας μπορεί να έχει την «άποψή» του).

(3) Η πολύ μεγάλη πλειοψηφία των εκπαιδευτικών δεν έχει ιδέα για τον ρόλο και τη σημασία της εκπαίδευσης. Αγνοεί τι πρέπει να διδάξει, γιατί να το διδάξει και πώς να το διδάξει – είναι πράγματα που δεν έμαθε ποτέ (και δεν ενδιαφέρεται να τα μάθει, αφού βολεύεται στη σημερινή κατάσταση με τα δεδομένα από το υπουργείο αναλυτικά προγράμματα και βιβλία).

(4) Τα πανεπιστημιακά τμήματα που προετοιμάζουν τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης «διδάσκουν» άλλα αντ’ άλλων. Από μαρξισμό μέχρι ολοκληρώματα! Αλλά η πειραματική παιδαγωγική, η γενετική (ή αναπτυξιακή) ψυχολογία και η γενική και ειδική διδακτική (οι βάσεις της εκπαίδευσης) είναι στα αζήτητα. Απλώς οι καθηγητές «διδάσκουν» κάποιο διδακτορικό που κατάφεραν να πάρουν. Μη με αναγκάσετε να φέρω αμέτρητα συγκεκριμένα παραδείγματα και να τρέχω μετά στα δικαστήρια.

(5) Τα πανεπιστημιακά τμήματα που προετοιμάζουν τους εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δεν ασχολούνται με τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση – ασχολούνται με τις επιστήμες τους. Εξάλλου, η μεγάλη πλειοψηφία των καθηγητών αυτών των πανεπιστημιακών τμημάτων (ιδιαίτερα των φυσικομαθηματικών) θεωρούν υποτιμητικό να ασχοληθούν με τόσο «χαμηλά» ζητήματα σε σχέση με την επιστήμη τους…

(6) Την περίοδο 1964-65 έγινε η πρώτη σοβαρή προσπάθεια για τη γενική εκπαίδευση. [...] Την περίοδο 1975-1979 έγινε η δεύτερη σοβαρή προσπάθεια μεταρρύθμισης. Ακολούθησε, όμως, η λαίλαπα του ΠΑΣΟΚ. Μέχρι το 1981 υπήρξε το ΚΕΜΕ, ένα ολιγάριθμο (αλλά με αξιόλογους ανθρώπους) όργανο του υπουργείου Παιδείας που προωθούσε τις μεταρρυθμίσεις στη γενική εκπαίδευση. Το ΠΑΣΟΚ το κατάργησε (για να απολύσει όλους όσοι ήταν στο ΚΕΜΕ) και έφτιαξε το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο – ένα καθαρά κομματικό όργανο με μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους-συμβούλους που διορίζονταν από το κόμμα, άνθρωποι που δεν έχουν ιδέα από εκπαίδευση. Το υπουργείο Παιδείας νομικά έχει μόνο το δικαίωμα να αλλάζει τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Μια προσπάθεια κάποιας αλλαγής της κατάστασης έγινε από τον Ι. Παρασκευόπουλο (πρόεδρο του Π.Ι.) επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη. Αλλά αυτή η προσπάθεια τέλειωσε άδοξα πολύ σύντομα.

  

(7) Η μεγάλη πλειοψηφία των εκπαιδευτικών είναι (όπως και η κοινωνία μας) επηρεασμένη από την «αριστερή» νοοτροπία (που υποστηρίζεται σήμερα και από την ακροδεξιά) και, φυσικά, δεν ανέχεται την ελεύθερη, κριτική και ανατρεπτική (στην τρέχουσα «λογική») σκέψη. Οι λίγοι εκπαιδευτικοί, που προσπαθούν να κάνουν κάτι ενδιαφέρον με τους μαθητές, χαλάνε την πιάτσα και γι’ αυτό απομονώνονται από την πλειοψηφία.

(8) Μέσα σε αυτό το πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον των 35 τελευταίων χρόνων ήταν φυσικό να μην υπάρξουν (εκτός από κάποιες ασήμαντες εξαιρέσεις) επιστήμονες που να θελήσουν να ασχοληθούν με την ουσία της εκπαίδευσης που δεν ενδιαφέρει κανέναν (και να βρεθούν στο οικονομικό και κοινωνικό περιθώριο, όπως, ας πούμε, την έπαθα εγώ που είχα ξεκινήσει λίγο νωρίτερα, σε μια διαφορετική εποχή, σε άλλες συνθήκες και με άλλα όνειρα). Επιστήμονες που να μελετήσουν τι πρέπει να διδάσκει το σχολείο (καμιά γνώση δεν είναι γνώση αν δεν οδηγεί σε άλλη γνώση – Bruner). Να μελετήσουν πώς θα πρέπει να το διδάξει (η γνώση μέσα από την ανακάλυψη – Piaget). Και να δουν πώς θα προκύψει το ενδιαφέρον για μάθηση μέσα από τη μελέτη του περιβάλλοντος του παιδιού (Decroly).

– Για μένα το μεγαλύτερο έγκλημα που έκανε στη χώρα μας ο Ανδρέας (με το ΠΑΣΟΚ) ήταν να καταστρέψει ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ την ελληνική εκπαίδευση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον του τόπου μας.

http://mhmadas.blogspot.gr/

Αφιέρωμα: Παιδεία-Εκπαίδευση (4)

Τι εκπαίδευση θέλουμε 

και τι εξεταστικό σύστημα;

Μάρνυ Παπαματθαίου *

23 Αυγούστου 2019

Μια χρονιά κατά την οποία θα καταγραφούν οι πλέον απίθανες στρεβλώσεις για ένα εξεταστικό σύστημα, ολοκληρώνεται τα επόμενα εικοσιτετράωρα με την επίσημη ανακοίνωση από το υπουργείο Παιδείας των βάσεων για τα ΑΕΙ: εισαγωγή εκατοντάδων υποψηφίων στα ΑΕΙ με βαθμούς κάτω των 10.000 μορίων, νέα τμήματα σε κεντρικά πανεπιστήμια της χώρας χωρίς ολοκληρωμένο πρόγραμμα σπουδών, απόλυτη απουσία της ανώτατης τεχνολογικής εκπαίδευσης και -το χειρότερο- οι 4 στους 5 εισαχθέντες σε ανώτατα Ιδρύματα για άλλη μια χρονιά δεν θα ικανοποιηθούν από το περιεχόμενο το σπουδών τους, αλλά απλά θα χαρούν επειδή «κάπου μπήκαν».

Είναι όμως αυτή η εκπαίδευση που θέλουμε; Πίεση, ψυχική και σωματική εξάντληση επί μήνες χιλιάδων 17χρονων για ένα αποτέλεσμα που τους περισσότερους τελικά δεν τους ικανοποιεί καν; Δεν αποτελεί άραγε σήμα συναγερμού ότι τα περισσότερα παιδιά σήμερα, περιμένουν απλά την συνέχεια των σπουδών τους με ένα μεταπτυχιακό τίτλο στο εξωτερικό για να σχεδιάσουν την επαγγελματική πορεία τους και να νοιώσουν τελικά ότι κάτι τους εμπνέει;

Όπως μου έλεγε χαρακτηριστικά έμπειρος πανεπιστημιακός, με θητείες πολλών ετών σε θέσεις διοίκησης και συσσωρευμένη σοφία: «Στην Ελλάδα η παιδεία εξαντλείται κάθε χρόνο σε δυο ζητήματα: στο να ανοίξουν σωστά τα σχολεία τον Σεπτέμβριο και στο να γίνουν σωστά οι εξετάσεις το καλοκαίρι»… 

Έτσι, τα αυτονόητα για κάθε σύγχρονο κράτος αποτελούν στη χώρα μας τον ετήσιο «Γολγοθά» κάθε νέου υπουργού.

Με μια καινούργια κυβέρνηση βέβαια, όπως κάθε φορά, το πρώτο που ξεκινάει είναι η συζήτηση επί του εξεταστικού συστήματος εισαγωγής στα πανεπιστήμια της χώρας. Υπολογίζω ότι δεν υπάρχει μια οικογένεια στη χώρα που έχει παιδιά μια διαφορά ηλικίας 3-4 ετών, τα οποία να έδωσαν πανελλαδικές εξετάσεις με το ίδιο σύστημα…

Είναι προφανές ότι οι διαφορετικές κυβερνήσεις, έχουν τα διαφορετικά προγράμματα τους, ωστόσο αποτελεί ένδειξη πολιτικής υπανάπτυξης να μην υπάρχουν 2-3 σημεία στα οποία μπορεί να υπάρξει μια διακομματική σύγκλιση, ώστε να εγκαθιδρυθεί επιτέλους ένα σύστημα με εκπαιδευτική αξία και διάρκεια.

Για του λόγου το αληθές υπενθυμίζω σημεία αλλαγών που έχουν προταθεί από τους εκπροσώπους διαφορετικών κυβερνήσεων και τα οποία κάλλιστα μπορούν να συνδυαστούν σε μια μεταρρύθμιση με διάρκεια.

Εξεταστικό σύστημα

Το σύστημα που έχουμε σήμερα είναι σύνθετο και πανάκριβο. Όλοι κρυβόμαστε πίσω από την ψευδαίσθηση του αδιάβλητου χαρακτήρα του και κανείς δεν σκέφτεται ότι τα αποτελέσματα του απογοητεύουν κάθε χιλιάδες οικογένειες. Οι υπουργοί Παιδείας έως σήμερα, κόβουν μαθήματα, αλλάζουν ημερομηνίες, υποκύπτουν στις εκπαιδευτικές συντεχνίες (την μια ευνοούν τους φιλόλογους και μεταχειρίζονται ευνοϊκά τα φιλολογικά μαθήματα, την άλλη τους μαθηματικούς ή τους φυσικούς κ.ο.κ.).

Το δεδομένο ωστόσο παραμένει ένα: Ένα παιδί που θα αποτύχει θα πρέπει να περιμένει ένα χρόνο για να ξαναδώσει εξετάσεις στο αντικείμενο της αποτυχίας του.

Το 2012, ο καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης υπεύθυνος του εθνικού διαλόγου για την παιδεία πρότεινε ένα σύστημα πολύ κοντά στο επιτυχημένο σύστημα της Φινλανδίας με πολλές πιθανότητες επιτυχίας. Να μπορούν οι υποψήφιοι μέσα σε ένα Εθνικό Εξεταστικό Οργανισμό, να επαναλάβουν την εξέταση τους μέχρι και δύο φορές στον ίδιο χρόνο μέχρι να πετύχουν τους βαθμούς που χρειάζονται στα τμήματα που επιλέγουν. Ο Εθνικός εξεταστικός φορέας – υπό την εποπτεία του υπουργείου Παιδείας φυσικά – να διενεργεί τις εξετάσεις με επιστημονικά κριτήρια, ενώ η εισαγωγή τελικά να ορίζεται με βαθμολογικά κριτήρια που θα ορίζονται από τα πανεπιστήμια και ουσιαστικά ο υποψήφιος θα δίνει εξετάσεις αποφορτισμένος από την πίεση της μιας και τελικής εξέτασης σε συνθήκες εθνικής υστερίας.

Πρόγραμμα σπουδών στα ΑΕΙ

Το 2016 ο επόμενος εθνικός διάλογος έγινε με επικεφαλής τον καθηγητή Αντ. Λιάκο και ένα πόρισμα 100 σελίδων για τον οποίο εργάστηκαν πάλι περίπου 100 καθηγητές. Ο κ. Λιάκος πρότεινε να δώσουμε στα παιδιά τη δυνατότητα να «κυκλοφορούν» μέσα στις σχολές, τη δυνατότητα συνδυαστικών πτυχίων, πτυχίων πρώτης και δεύτερης ειδικότητας, «μπουκέτα σπουδών» που δεν θα τους συνθλίβουν σε προγράμματα που δεν τα ενδιαφέρουν. Δηλαδή να έχουν την δυνατότητα οι νέοι εάν μπήκαν σε ένα τμήμα που τελικά δεν τους ενδιαφέρει να πάρουν μερικά διαφορετικά μαθήματα και να αλλάξουν κατεύθυνση σπουδών ώστε να βρουν αυτό που τους κάνει πραγματικά ευτυχισμένους.

Περιγράφω 2 ιδέες που εγώ έχω καταγράψει στη μνήμη μου και θεώρησα γενναίες και εφικτές με πιθανότατα θετικά αποτελέσματα. Τι έγιναν όλα αυτά τα πορίσματα για τα οποία σπαταλήθηκαν εκατοντάδες ωρών; Γιατί πάντα ξεκινάμε από άγραφες σελίδες; Μήπως είναι τώρα μια ιστορική στιγμή για να να προχωρήσουμε σε στρατηγικές επιλογές που θα αλλάξουν το χώρο της εκπαίδευσης;

Θεωρώ την περίοδο του προηγούμενου υπουργού Παιδείας Κώστα Γαβρόγλου, ως μια από τις πλέον δυσάρεστες περιόδους για την εκπαιδευτική κοινότητα της χώρας για πολλούς λόγους που έχουν ποικιλοτρόπως αναλυθεί.

Θεωρώ επίσης ότι τώρα είναι ίσως η στιγμή για να προχωρήσουμε σε αλλαγές που θα απελευθερώσουν το χώρο της εκπαίδευσης, θα απομακρύνουν τους ασφυκτικούς ελέγχους, θα αφήσουν τα ΑΕΙ στην ησυχία τους εφόσον «φέρνουν πίσω» ερευνητικά αποτελέσματα και επιτυχία, τους επιστήμονες να κάνουν την έρευνα τους χωρίς γραφειοκρατικά προβλήματα, τους Έλληνες πανεπιστημιακούς που έφυγαν στο πρόσφατο παρελθόν από τη χώρα μας να χαράξουν τον δρόμο της επιστροφής τους. Που θα δώσουν στην εκπαιδευτική κοινότητα κίνητρα και ευκαιρίες εκπαιδευτικής αυτονομίας, θα αλλάξουν τον παραδοσιακό τρόπο μάθησης, θα φέρουν projects, έρευνα πηγών στα σχολεία και επαφή τους με τα πανεπιστήμια.

Για επίλογο θα κρατήσω μια ενδιαφέρουσα διαπίστωση. Στον κόσμο ολόκληρο τα εκπαιδευτικά συστήματά που πετυχαίνουν τα καλύτερα αποτελέσματα στις επιστημονικές κατατάξεις είναι εκείνα που βρίσκονται στα άκρα: το υπέρ-ανταγωνιστικό και απαιτητικό πρόγραμμα της Νοτίου Κορέας και το ριζοσπαστικό, ελεύθερο, βασισμένο στην αυτονομία πρόγραμμα της Φινλανδίας.

Νομίζω ότι στην Ελλάδα έχουμε τελικά υιοθετήσει τα χειρότερα σημεία και από τα δυο…

https://www.in.gr/2019/08/23/apopsi/ti-ekpaideysi-thelome-kai-ti-eksetastiko-systima/

* Η Μάρνυ Παπαματθαίου γεννήθηκε τον Μάρτιο του 1970 στην Μπραζαβίλ του -τότε- Γαλλικού Κονγκό. Μεγάλωσε στην Αθήνα και άρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος το 1988, στην εφημερίδα "Αυγή". Έχει συνεργαστεί με πολλές εφημερίδες και περιοδικά. Τα τελευταία χρόνια εργάζεται στην εφημερίδα "Το Βήμα". "Ο συλλέκτης των ψυχών" είναι το πρώτο της μυθιστόρημα.

Αφιέρωμα: Παιδεία-Εκπαίδευση (3)

Λειτουργικά αναλφάβητοι 

οι μισοί μαθητές Λυκείου

Έκθεση σοκ της Ανεξάρτητης Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΑΔΙΠΠΔΕ)  - Τι σημαίνει ο όρος

Στοιχεία σοκ για κίνδυνο σχεδόν οι μισοί μαθητές των Λυκείων να έχουν αυξημένη πιθανότητα να είναι λειτουργικά αναλφάβητοι περιλαμβάνει η έκθεση της Ανεξάρτητης Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. 

Το 1978, η Γ.Σ. της UNESCO υιοθέτησε μια νέα προσέγγιση στην προσπάθεια καλύτερης εννοιολογικής περιγραφής του αναλφαβητισμού, εισάγοντας την έννοια του ατόμου που είναι λειτουργικά αναλφάβητο.

(Σημείωση ΚΕΜΕΘΑ: Λειτουργικός αναλφαβητισμός, ΔΕΝ σημαίνει παντελή άγνοια των γραμμάτων (γραφής και ανάγνωσης), αλλά έλλειψη, μεγάλη ή μικρή της ικανότητας να χρησιμοποιεί το άτομο τις γνώσεις που του παρέχει η Εκπαίδευση και να τις μεταχειρίζεται, να αξιοποιεί δηλαδή τις γνώσεις που αποκτάει μέσω της γραπτής και της προφορικής αποτύπωσης του λόγου και μέσω αυτού των πληροφοριών που κατέχει. Μ’ αυτή την έννοια ο λειτουργικός αναλφαβητισμός είναι κάτι ποιοτικά διάφορο από τον απόλυτο αναλφαβητισμό. Λειτουργικά αναλφάβητος επομένος είναι όχι εκείνος που δεν ξέρει, ή δεν μπορεί να συλλαβίσει και πίσω από τους φθόγγους να αναγνωρίσει τις λέξεις και το σώμα του έναρθρου λόγου, αλλά εκείνος που μολονότι γνωρίζει γραφή και ανάγνωση αδυνατεί να τα χρησιμοποιήσει).

Η ΑΔΙΠΠΔΕ επικαλείται για το συμπέρασμά της αυτό τα στοιχεία από τις απογοητευτικές επιδόσεις των μαθητών της Β΄ Λυκείου σε Γενικά και Επαγγελματικά Λύκεια για το σχολικό έτος 2017-2018.

Ενδεικτικά στα γενικά λύκεια: 

Στην Γλώσσα το 7,1% των μαθητών βαθμολογήθηκε κάτω από τη βάση

Στη Φυσική βαθμολογία κάτω από τη βάση πήραν 1 στου δύο μαθητές (48,4%)

Στην Άλγεβρα το ποσοστό των βαθμολογιών κάτω από τη βάση ήταν 38,9% και στη Γεωμετρία 44,2% 

Ακόμα χειρότερη είναι η εικόνα στα επαγγελματικά λύκεια:

Ένας στους πέντε πήρε κάτω από τη βάση στη Γλώσσα

Το 52,7% πήρε κάτω από τη βάση στην Άλγεβρα και το 51,3% στη Γεωμετρία

Στο 41% οι βαθμολογίες κάτω από τη βάση στη Φυσική και στο 40,8% στη Χημεία. 

Οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν, σύμφωνα με την εφημ. Καθημερινή, ότι «τα προβλήματα που εμφανίζονται στο λύκειο, σε σύγκριση με το δημοτικό και το γυμνάσιο, δεν είναι προβλήματα αποκλειστικά του λυκείου αλλά όλων των βαθμίδων, τα οποία συσσωρευτικά κατέληξαν στο λύκειο. Προβληματίζει, βέβαια, το γεγονός ότι οι αντιλήψεις και οι πρακτικές του Δημοτικού και του Γυμνασίου, ίσως λόγω του υποχρεωτικού τους χαρακτήρα δεν αποτύπωσαν τα αρχόμενα προβλήματα λειτουργικού αναλφαβητισμού και ενδεχομένως δεν κινητοποιήθηκαν εγκαίρως».

https://www.protothema.gr/greece/article/924619/leitourgika-analfavitoi-oi-misoi-mathites-lukeiou/?fbclid=IwAR17RHSjKevq3mZ4uqdDw-C8DnojNhA5542NxnxKFoZr04PuS5bYUOdNUFI

Εφημ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (Κύριο άρθρο)

Παιδεία ώρα μηδέν

13.09.2019 

Τα πορίσματα της έρευνας για τις επιδόσεις των μαθητών των λυκείων επιβεβαιώνουν την εικόνα ενός αποτυχημένου εκπαιδευτικού συστήματος. Περίπου οι μισοί μαθητές ταξινομούνται στην κατηγορία των λειτουργικώς αναλφάβητων. Η κατάσταση αυτή δείχνει σε ποια αδιέξοδα οδηγείται ένα σύστημα όταν είναι στάσιμο και κλειστό – χωρίς αξιολόγηση, χωρίς επιμόρφωση, χωρίς την ευελιξία που θα του επιτρέψει να παρακολουθήσει τις εξελίξεις και να ενσωματώσει νέες εκπαιδευτικές μεθόδους. Μαχόμενοι δημόσιοι λειτουργοί οι εκπαιδευτικοί, πρέπει να γίνουν φορείς μιας ριζικής μεταρρύθμισης. Και, βεβαίως, αυτομεταρρύθμισης.

https://www.kathimerini.gr/1042492/opinion/epikairothta/politikh/paideia-wra-mhden

Αφιέρωμα: Παιδεία-Εκπαίδευση (2)

Αυτή είναι η αιτία των δεινών 

του σύγχρονου Ελληνισμού

Του Μάριου Πομερσί Δημοσιεύτηκε στις 08/12/2016 

Η χθεσινή ημέρα θα έπρεπε να είναι ξεχωριστή. Όχι τόσο γιατί δεν υπήρχαν ειδήσεις, καθώς οι δημοσιογράφοι απεργούσαν, όσο για το ότι θα έπρεπε σε όλα τα Μέσα Ενημέρωσης, να είναι πρώτο θέμα Η ΙΔΙΑ ΕΙΔΗΣΗ. Η είδηση που υποδεικνύει την αιτία των δεινών του σύγχρονου Ελληνισμού. Αλλά δυστυχώς, η είδηση σκεπάστηκε από ανούσια δημοσιεύματα για το πόσα πήραμε και πόσα δώσαμε στη διαπραγμάτευση για το δημόσιο χρέος. 

Αν η Ελλάδα έχει μιαν Αξία για την Ανθρωπότητα, αυτή συνίσταται στο ότι είμαστε προορισμένοι να κρατάμε, όχι πάντα με τον καλύτερο τρόπο, είναι αλήθεια, το φανάρι που φωτίζει τη μεγαλύτερη πνευματική κληρονομιά στους Αιώνες: Της Αρχαίας Ελλάδας του Ανθρωπισμού, της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας, της Φιλοσοφίας και των Επιστημών. 

Γιατί εμείς; Διότι εμείς είμαστε η συνέχειά Τους. Η παρουσία μας στους ίδιους τόπους με Εκείνους, κι η χρήση της ίδιας γλώσσας με Εκείνους, είναι οι ιστορικά μη αμφισβητήσιμες αποδείξεις. Να τους μοιάσουμε αδυνατούμε, αλλά η Ιστορία μας έχει επιφορτίσει να κρατάμε το φανό αναμμένο στο διάβα της. Να θυμίζουμε ότι υπάρχει διαχρονικός Ελληνισμός, ως φορέας του Πνεύματος. 

Στο σύγχρονο κόσμο, τη σκυτάλη της Αρχαίας Ελλάδας έχουν πάρει χώρες που παράγουν γνώση, έχουν να επιδείξουν επιστημονικά επιτεύγματα, καλλιεργούν την κριτική σκέψη, αντιλαμβάνονται κι επενδύουν στην αέναη προσπάθεια του Ανθρώπου να αποδείξει ότι οι δυνατότητές του μπορούν να εκταθούν προς στο επέκεινα. 

Κι εμείς; Οι φορείς, οι απόγονοι της Αρχαίας Ελληνικής Κληρονομιάς; Εμείς αντί να βελτιώνουμε την Παιδεία των νέων παιδιών, την εκπαίδευση των νέων Ελλήνων, επιλέγουμε να ευνουχίσουμε την κριτική σκέψη, να εξισώσουμε προς τα κάτω τους συντελεστές της εκπαιδευτικής κοινότητας, να αποδεικνύουμε την πρόοδο των παιδιών μας μέσα από την αποστήθιση, όπως τα pets που έχουμε σπίτι μας αποστηθίζουν μερικές από τις εντολές μας και πράττουν αναλόγως.

 Απόρροια αυτής της καταστροφικής πρακτικής που ακολουθούμε ως κοινωνία επί δεκαετίες, είναι η επιπόλαιη πρόσληψη της ζωής και του χρόνου, οι επιπόλαιες αποφάσεις, αλλά και ο επιπόλαιος τρόπος που χρησιμοποιούμε το πιο δυνατό όπλο στη Δημοκρατία: την ψήφο μας.

 Διότι αυτό το χρεοκοπημένο πολιτικό σύστημα προήλθε όχι από επανάσταση, όχι από πραξικόπημα, όχι από παρθενογένεση, αλλά από τη δική μας ψήφο. Αυτοί που έφεραν την Ελλάδα στη χειρότερη θέση μέσα στην Ευρώπη, αυτοί που αποδείχθηκαν ανίκανοι να συγκλίνουν με την άλλη ευημερούσα Ευρώπη επί δεκαετίες, καθώς ξεκοκάλιζαν τα ευρωπαϊκά κονδύλια προς όφελος των ιδίων και των κάθε λογής κολλητών, αυτοί που έκαναν την Ελλάδα παρία της Ευρώπης και τώρα αδυνατούν να μας προτείνουν, έστω, έναν τρόπο εξόδου από τον εφιάλτη, αυτοί όλοι είναι προϊόντα της δικής μας ψήφου! Κι η δική μας ψήφος είναι προϊόν της αδυναμίας μας να αντιληφθούμε ποιο πρέπει να είναι το μέλλον μας ως έθνους, ως κοινωνίας, ως ατόμων.

 Η χθεσινή είδηση, λοιπόν, αναφέρει ότι οι φετινές επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών, σε σχέση με εκείνες των συμμαθητών τους από άλλες χώρες, όπως προκύπτει από το τεστ διεθνούς αξιολόγησης PISA, που πραγματοποιείται κάθε τρία χρόνια υπό την αιγίδα του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) ήταν απογοητευτικές.

 Σύμφωνα με την έκθεση, οι 15χρονοι Έλληνες κατέλαβαν την 43η θέση ανάμεσα σε 72 χώρες, στις τρεις βασικές κατηγορίες αξιολόγησης, που είναι οι επιστήμες, η κατανόηση κειμένου και τα μαθηματικά, ενώ οι επιδόσεις τους εμφανίζουν κάμψη και σε σχέση με τις ελληνικές επιδόσεις των προηγούμενων χρόνων.

 Ειδικότερα, η χώρα μας έλαβε 455 βαθμούς στις επιστήμες (-6 σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα), 467 στην κατανόηση κειμένου (-8) και 454 στα μαθηματικά (+1).

 Οι μαθητές της Σιγκαπούρης αναδείχθηκαν οι καλύτεροι στον κόσμο, με περισσότερους από 550 βαθμούς, ενώ ακολουθούν οι μαθητές της Ιαπωνίας και της Εσθονίας. Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν η Ταϊβάν, η Φινλανδία, το Μακάο, ο Καναδάς, το Βιετνάμ, το Χονγκ Κονγκ και η Κίνα. Από τους Έλληνες μαθητές αποδεικνύονται καλύτεροι οι συμμαθητές τους από πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Βρετανία, η Ολλανδία, η Γερμανία, η Ιρλανδία το Βέλγιο, η Πολωνία, η Νορβηγία, η Πορτογαλία, η Αυστρία και η Ισπανία. Από την άλλη πλευρά, χειρότερες είναι οι επιδόσεις των μαθητών από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Κύπρο, καθώς και τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων.

 Και στις τρεις κατηγορίες, οι επιδόσεις των Ελλήνων 15χρονων είναι κάτω από τον μέσο όρο των χωρών μελών του ΟΟΣΑ.

 Οι Έλληνες μαθητές εμφανίζονται επίσης να έχουν χαμηλές επαγγελματικές προσδοκίες από τις γνώσεις που προσφέρουν οι επιστήμες, αλλά και γενικότερα να μην έχουν κίνητρα για να μελετήσουν.

 Ένας μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος, ο Ιμάνουελ Καντ έλεγε: «Διαφωτισμός είναι η έξοδος του Ανθρώπου από την ανωριμότητα του, για την οποία ο ίδιος είναι υπεύθυνος». Ο Ελληνισμός είναι ιστορικά επιφορτισμένος να κουβαλά μαζί με το όνομά του, και το Σταυρό του Πνεύματος που κληροδότησε στην Ανθρωπότητα η Αρχαία Ελλάδα. Με την Παιδεία στο κατάντημα που αποτυπώνει και η φετινή έρευνα της PISA, απλώς προδίδουμε την ιστορική μας αποστολή. Και βλάπτουμε τους εαυτούς και τα παιδιά μας, τις γενιές που έρχονται.- 

http://www.politically.gr/pub/3346/afti-einai-h-aitia-twn-deinwn-tou-sygxronou-ellinismou